Opłata mocowa

Od 1 stycznia 2021 r. na rachunku za energię elektryczną pojawia się nowa pozycja - opłata mocowa. Jest ona częścią taryfy za dystrybucję i przesył energii elektrycznej. Dokładną wartość opłaty mocowej określa Urząd Regulacji Energetyki, a jej celem jest sfinansowanie rynku mocy. Ma ona służyć zebraniu środków na wypłatę wynagrodzenia za świadczenie usługi pozostawania w gotowości do dostarczania mocy elektrycznej do systemu elektroenergetycznego i dostarczania tej mocy do systemu w okresach zagrożenia. Wielkość środków finansowych zebranych w wyniku poboru opłaty mocowej powinna odpowiadać kosztom zakupu wyżej wymienionej usługi oraz uzasadnionym kosztom Zarządcy rozliczeń, na które składają się:

  • koszty prowadzenia rachunku opłaty mocowej,
  • koszty rozliczeń finansowych na rynku mocy oraz
  • koszty wynikające z zarządzania płynnością finansową na rynku mocy.

Środki z tytułu opłaty mocowej będą wykorzystywane między innymi na budowę nowych oraz modernizację i utrzymanie już istniejących jednostek wytwórczych (elektrowni) w celu zapewnienia stabilności dostaw energii elektrycznej dla odbiorców końcowych.

Do pobierania opłaty mocowej zobowiązuje Operatora Systemu Dystrybucyjnego (OSD) Ustawą o rynku mocy z dnia 8 grudnia 2017 (Dz. U. z 2020 r. poz. 247 ze zmianami). Zgodnie z zapisami Ustawy opłata jest naliczana od dnia 1 stycznia 2021 roku podmiotom przyłączonym do sieci OSD, w tym odbiorcom końcowym, a środki z tytułu opłaty mocowej są przekazywane do Operatora Systemu Przesyłowego czyli PSE S.A.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 roku. o rynku mocy (Dz. U. z 2020 r. poz. 247 ze zmianami) to akt prawny regulujący organizację rynku mocy. Ustawa o rynku mocy weszła w życie w dniu 18 stycznia 2018 roku i ma na celu ustabilizowanie dostaw energii elektrycznej do odbiorców końcowych w horyzoncie średnio i długoterminowym.

Ustawa o Rynku Mocy wprowadziła nową usługę - obowiązek mocowy polegający na:

  • pozostawaniu przez jednostkę rynku mocy w gotowości do dostarczania mocy elektrycznej do systemu,
  • zobowiązaniu do dostawy określonej mocy do systemu w okresie zagrożenia,
  • wprowadzeniu opłaty mocowej.

Opłata mocowa dla tych odbiorców naliczana jest na podstawie wskazań licznika, jako iloczyn pobranej energii elektrycznej w godzinach szczytowego zapotrzebowania na moc w systemie tj. od godziny 7:00 do godziny 22:00 w dniach roboczych oraz stawki wynoszącej w 2021 roku 0,0762 zł/kWh (netto). Od energii elektrycznej pobranej z sieci w dni robocze, poza wyżej wymienionymi godzinami szczytowego zapotrzebowania oraz pobranej w soboty, niedziele i dni ustawowo wolne od pracy nie jest pobierana opłata mocowa.

Odbiorcy posiadający licznik zdalnego odczytu

Licznik zdalnego odczytu wysyła do systemów pomiarowych OSD informacje dotyczące pobranej energii elektrycznej. Na podstawie tych danych określona zostaje ilość energii elektrycznej pobranej w godzinach przypadających na godziny szczytowego zapotrzebowania na moc w systemie w dni robocze. Na fakturze zaprezentowana jest suma pobranej energii elektrycznej w godzinach przypadających na szczytowe zapotrzebowanie na moc w systemie w dni robocze, stawka 0,0762 zł/kWh (netto) oraz wartość opłaty mocowej. Poniżej przedstawiamy, jak obliczana jest opłata mocowa dla odbiorcy posiadającego licznik zdalnego odczytu:

ilość energii - infografika

Odbiorcy nieposiadający licznika zdalnego odczytu

Odczytu licznika dokonuje Operator Systemu Dystrybucyjnego według dotychczasowych zasad. Na podstawie odczytu bieżącego i poprzedniego obliczana jest ilość pobranej energii elektrycznej. Do wyznaczenia ilości energii elektrycznej pobranej w godzinach przypadających na szczytowe zapotrzebowanie na moc w systemie w dniach roboczych zastosowany zostaje standardowy profil zużycia energii elektrycznej dedykowany dla grupy taryfowej, według której następuje rozliczenie odbiorcy. Na podstawie tych danych zostaje określona ilość energii elektrycznej pobranej w godzinach przypadających na szczytowe zapotrzebowanie na moc w systemie w dniach roboczych. Na fakturze zaprezentowana jest suma pobranej energii elektrycznej w godzinach przypadających na szczytowe zapotrzebowanie na moc w systemie w dniach roboczych, stawka 0,0762 zł/kWh (netto) oraz wartość opłaty mocowej. Poniżej przedstawiamy, jak obliczana jest opłata mocowa dla odbiorcy nieposiadającego licznika zdalnego odczytu:

ilość energii - infografika

Każdy przedsiębiorca, który posiada odnawialne źródło energii, ma licznik zdalnego odczytu. Na podstawie danych z tego licznika określana jest ilość energii pobranej z sieci w godzinach szczytowego zapotrzebowania na moc w dni robocze i obliczana opłata mocowa. Poniżej przedstawiamy jak obliczana jest opłata mocowa dla przedsiębiorcy, który posiada odnawialne źródło energii oraz zawartą z OSD umowę o świadczenie usług dystrybucji:

ilość energii - infografika

Opłata mocowa naliczana jest na podstawie energii elektrycznej pobranej z sieci OSD przez magazyn energii.

Są to wybrane godziny w trakcie dni roboczych, w których następuje największe zapotrzebowanie na energię elektryczną. Co oznacza, że energia elektryczna w tych godzinach jest pobierana z największą mocą i z taką samą mocą musi być dostarczana przez wytwórców, żeby zapewnić zrównoważenie popytu i podaży energii elektrycznej, czyli zachowanie stabilnej pracy systemu.

Na rok 2021 godziny szczytowe zostały wyznaczone przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) jako piętnaście kolejnych godzin każdej doby przypadającej na dzień roboczy (dni od poniedziałku do piątku z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy), przy czym pierwsza z tych godzin, każdego dnia roboczego rozpoczyna się o 7.00, a piętnasta rozpoczyna się o 21.00

Godziny szczytowego zapotrzebowania wypadają od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00 - 22:00 z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy

Wybrane godziny doby są wyznaczane przez Prezesa URE na podstawie danych historycznych z uwzględnieniem charakteru dobowej krzywej zapotrzebowania na moc w poszczególnych kwartałach roku oraz publikowane każdego roku w Biuletynie URE.

Standardowy profil zużycia to zbiór danych o przeciętnym zużyciu energii elektrycznej w poszczególnych godzinach doby przez grupę odbiorców końcowych o zbliżonej charakterystyce poboru energii elektrycznej. Operator Systemu Dystrybucyjnego określa standardowe profile zużycia (profile) w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD) na podstawie pomierzonych obciążeń w poszczególnych godzinach doby u wybranych odbiorców końcowych o zbliżonej charakterystyce poboru energii elektrycznej wytypowanych spośród odbiorców przyłączonych do sieci dystrybucyjnej (na końcu zamieszczono linki do stron OSD zawierających IRiESD). W IRiESD zamieszczone są profile w formie liczbowej-tabelarycznej, natomiast poniżej przedstawiony jest przykładowy profil w formie wykresu:

wykres standardowy profil zużycia

Zasady wyznaczania, przydzielania i weryfikacji standardowych profili zużycia są opublikowane w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej OSD, zatwierdzonej przez Prezesa URE i opublikowanej na stronie internetowej OSD.

Do skorzystania z ulgi z opłaty mocowej uprawnieni są odbiorcy przemysłowi, których działalność gospodarcza określona jest w Polskiej Klasyfikacji Działalności i oznaczona kodami PKD, o których mowa w art. 71 ust. 1 pkt 1 Ustawy o Rynku Mocy.

W celu skorzystania z ulgi z opłaty mocowej wymagane jest:

  1. Złożenie przez odbiorcę przemysłowego oświadczenia potwierdzającego:
  • wykonywanie działalności gospodarczej oznaczonej kodami PKD;
  • ilość zużytej energii elektrycznej w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, za który pobierana jest opłata mocowa;
  • wartość współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej;
  • ilość energii elektrycznej stanowiącej podstawę do obliczania opłaty mocowej wyrażoną w procentach;

Oświadczenie powinno był złożone wraz z opinią biegłego rewidenta, potwierdzającą prawidłowość wyliczenia wartości współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej, do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, za który jest pobierana opłata mocowa.

 

  1. Opublikowanie przez Prezesa URE listy odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie oraz ogłoszenie jej w Biuletynie Informacji Publicznej URE, do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok, za który pobierana jest opłata mocowa.

Informacja zawiera:

  • nazwę i adres siedziby odbiorcy przemysłowego,
  • numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym lub numer identyfikacji podatkowej (NIP),
  • dane dotyczące ilości energii elektrycznej stanowiącej podstawę do obliczenia opłaty mocowej, wyrażonej w procentach.

 

  1. Odbiorca przemysłowy, który złożył oświadczenie, jest zobowiązany do przekazania Prezesowi URE, do dnia 31 sierpnia roku następującego po roku, za który jest pobierana opłata mocowa:
  • informacji o ilości energii elektrycznej pobranej z sieci i zużytej w roku realizacji obowiązku oraz spełnianiu warunków Ustawy o Rynku Mocy’
  • oświadczenia o następującej treści:

„Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny oświadczam, że:

1) dane zawarte w informacji, o której mowa w art. 71 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz. U. z 2018 r. poz. 9), są zgodne z prawdą;

2) znane mi są i spełniam warunki określone w art. 70 ust. 3 ustawy, o której mowa w pkt 1.”

- klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

 

Oświadczenie wraz z opinią biegłego rewidenta, należy złożyć do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, za który jest pobierana opłata mocowa osobiście w Kancelarii URE bądź na adres:

Urząd Regulacji Energetyki

Departament Rozwoju Rynków i Spraw Konsumenckich

02-222 Warszawa, Al. Jerozolimskie 181

Na podstawie Rozporządzenia Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 05.06.2019 r. w sprawie wewnętrznego rynku energii elektrycznej, określone zostały zmiany w celu spełnienia limitu emisyjności dla jednostek biorących udział w aukcjach mocy, począwszy od 1 lipca 2025 r. Limit ten wynosi 550 g dwutlenku węgla pochodzącego z paliw kopalnych na kWh wytworzonej energii elektrycznej netto. Powyższy limit określa dopuszczalną ilość emisji, powstających w procesach spalania paliw wykorzystywanych w produkcji energii elektrycznej i ciepła. W rezultacie, wszystkie jednostki wytwórcze, których data zakończenia kontraktu przypada po 01.07.2025 r. oraz niespełniające wymogów emisyjnych, zostaną wykluczone z rynku mocy. W celu spełnienia nowych wymogów, modernizacji ulegną w pierwszej kolejności jednostki objęte kontraktem rocznym, zaś wybrane bloki wysokoemisyjne otrzymają wsparcie wynikające z kontraktów nawet 15-letnich. Umowy mocowe zawarte przed dniem 31.12.2019 r., nie podlegają powyższym limitom emisyjnym.

Projekt nowelizacji Ustawy o Rynku Mocy z dnia 28 lipca 2020 r., zawiera zmiany
dotyczące zasad funkcjonowania rynku mocy. Do najważniejszych z nich należą:

  • przesunięcie rozpoczęcia poboru opłaty mocowej z dnia 01.10.2020 r. na dzień 01.01.2021 r.,
  • zmiana sposobu rozliczania opłaty mocowej,
  • możliwość konwersji jednostki posiadającej zawartą umowę mocową i niespełniającą limitu emisji 550 g CO2/kWh na jednostkę spełniającą ten limit.

Powiązane pytania FAQ

Klienci czytali również: Umowy Faktury Licznik bez tajemnic